Tekeningen en schilderijen van Coen Vunderink uit 2006

DE WEG ERNAAR TOE

Als een kunstenaar een solotentoonstelling krijgt, wil hij altijd zijn laatste werken laten zien. Liefst het werk dat hij de avond daarvoor heeft voltooid. Daar is hij het meest enthousiast over. Dat is op dat moment voor hem het beste. Ook critici hebben de neiging zich alleen bezig te houden met het laatste, met het nieuwste.
Toch is dat niet altijd terecht. Kunstenaars maken ontwikkelingen door. Zetten kleine en grote stappen. Juist die ‘breekpunten' geven vaak een goed inzicht in het meest recente werk. Bovendien zijn ze kwalitatief niet minder, ze zijn slechts anders.

De Groningse kunstenaar Coen Vunderink (1979) heeft in het werk dat hij nu maakt, "de werkelijkheid helemaal achter zich gelaten". Het is een "experiment met vormen, lijnen en kleuren" geworden. Concludeerde ik in juni 2008.
In 2006 maakte hij echter een serie tekeningen waarin hij de realiteit nog een plaats gunde, al heeft ze daar al een bijzondere gedaante. Hij omschrijft die zwart-wit tekeningen terecht met: "gemengde techniek op papier". Hij combineert immers krijt, potlood en verf met elkaar. Hij heft de traditionele grenzen tussen het schilderij en de tekening op. Het zijn over het algemeen duistere binnen- of buitenruimtes die je niet onmiddellijk kunt thuisbrengen, omdat Coen Vunderink op een virtuoze wijze met licht en donker speelt. Hij licht bepaalde delen uit, waardoor die de aandacht trekken, terwijl de andere zich (noodgedwongen) in vaagheid hullen. Dat spel brengt spanning teweeg, roept mysterie op en zet de realiteit op scherp. De wat ongemakkelijke sfeer wordt nog versterkt doordat de kunstenaar personen achterwege laat. Je voelt hun aanwezigheid wel, maar ze zijn er niet. Ze zijn net weg of ze komen eraan. Een werk als ‘Concert' is daar een goed voorbeeld van. De muziekbladen zijn uitgelicht, maar de musici ontbreken of zijn opgegaan in het zwart. Bij ‘TL Sfeer' wordt de (anonieme) ruimte door de tl-buizen verlicht als de set van een thriller. De geest van Hitchcock waart er in rond. Vreemd genoeg onderstreept het bescheiden formaat van de ‘tekeningen' - 25 X 32 cm. - die claustrofobische atmosfeer.
In ‘Strijklicht' merk je al dat het Coen Vunderink niet meer echt om de werkelijkheid gaat. Het invallende licht wordt opgedeeld in banen. Die banen zijn al zo geabstraheerd dat je ze vormen zou mogen noemen. Het is niet voor niets, dat de laatste werken in deze serie geen titels meer hebben. Titels zouden ze letterlijk maken en de werkelijkheid in herinnering roepen.

In 2006 maakte hij ook een serie schilderijen onder de titel ‘Texel'. Dat zijn zeegezichten. Uitzichten op het water en de kust van het eiland. Niet te vergelijken met historische voorbeelden in dat genre. Die zeegezichten waren meestal te lokaliseren. Deze uitzichten hebben geen echte identiteit. Ze zouden ook op andere plaatsen in de wereld geschilderd kunnen zijn. Bovendien gaan de uitzichten gaandeweg over van het weergeven van de natuur naar het combineren van kleurvlakken. Het spel van de grillige vormen slokt langzamerhand de werkelijkheid op. Texel wordt een abstractie.

Zowel bij zijn werken op papier als bij zijn schilderijen heeft Coen Vunderink een losse, haast achteloze techniek. Dat was in het begin van zijn loopbaan veel minder het geval. In zijn huidige werk zet die ver-lossing zich door. Stijl en werkelijkheid hebben een veelzeggende band met elkaar.
Ik ga er niet over, maar ik zou deze presentatie van werken uit 2006 combineren met één recent werk. Dan wordt onmiddellijk duidelijk dat het ‘oude' werk een directe aanloop is naar het nieuwe.

Tekst: Rob Perrée, september 2008