Addis Abeba 12006, fotografie, 60x80 cm.
|
|
NUCHTERE BEELDEN George Maas (1959) was in Addis Abeba om vier monumentale fotowerken (windsculpturen) te installeren in de Nederlandse ambassade aldaar. Iedere dag bracht een auto met chauffeur hem van zijn hotel naar zijn werkplek. Omdat hij zijn camera altijd bij zich heeft en het fotograferen eenvoudigweg niet kan laten, maakte hij vanuit de auto en tijdens korte stops opnames van wat hij zag. Hij liet de chauffeur er regelmatig stukken voor om rijden. Die ongeplande en ongerichte tussen-de-bedrijven-door-bezigheid leverde uiteindelijk veertienhonderd foto's op. In kleur. Voor deze tentoonstelling heeft hij er daaruit dertig geselecteerd. Wat onmiddellijk opvalt is, dat Maas vooral van mensen houdt. Gebouwen, woningen, natuur, ze komen nauwelijks voor of ze spelen slechts als gemankeerd decor een rol. Sterker nog, de omgeving krijgt bij hem geen ware identiteit. Ze kleurt de sociale omstandigheden waarin de mensen leven en werken, maar ze geeft zich niet bloot. De foto’s zouden in veel Afrikaanse landen genomen kunnen zijn. Ze maken Ethiopië inwisselbaar.
Op de meeste foto’s staat één individu. Er is een lichte voorkeur voor vrouwen. Als er meer mensen op staan, fungeren ze als bijrolspelers, terzijde of in de verte. In feite fotografeert Maas portretten, met dien verstande, dat zijn ‘modellen’ nooit poseren. Hooguit kijken ze even om naar de fotograaf. Opgeschrikt door een ongewoon geluid of een onverwachte beweging. Meestal bevriest hij ze in hun bezigheid. Het is hem er kennelijk veel aan gelegen geen uitspraak te doen, laat staan een boodschap over te dragen. George Maas registreert. Nuchter. Droog. Haast objectief. Daarom ook blaast hij zijn foto’s niet op. Dat zou teveel naar effectbejag zwemen.
Dat hij niet volledig objectief is blijkt uit de selectie die hij uiteindelijk gemaakt heeft. Hij had, zegt hij, veel meer ellende kunnen laten zien. Hij had veel meer medelijden op kunnen wekken. Honger en armoede lagen voor het oprapen. Daar heeft hij bewust niet voor gekozen. In een aantal beelden verraadt zich de kunstenaar die de natuurlijke behoefte heeft om de werkelijkheid te transformeren. Daarin heeft hij de voorgrond bewust vaag gehouden om hem esthetisch te kunnen laten contrasteren met de achtergrond.
Ik kan me voorstellen dat de doorsnee kijker graag meer informatie krijgt. Hij is immers gewend aan foto’s met onderschriften. Een normale journalistieke combinatie. Maas geeft die informatie niet. Zijn foto’s willen een visueel dagboek zijn. Het voordeel van deze vorm is, dat de kijker alle vrijheid krijgt aangereikt om zijn eigen verhaal in de beelden te leggen. Hij kan zijn creativiteit onbelemmerd de ruimte geven. Hij kan de nuchterheid met emotie vullen.
George Maas heeft de Rietveld Academie in Amsterdam gedaan en is dus als kunstenaar opgeleid. Hij heeft op een gegeven moment voor de fotojournalistiek gekozen. Om materiële redenen, maar ook omdat hij zich niet geschikt achtte voor het eenzame kunstenaarsbestaan. Hij wil mensen om zich heen. Dat hij daarnaast nog steeds kunstwerken maakt komt, omdat zijn fotoreportages daarvoor de ideeën aanleveren en de druk van het moeten creëren wegnemen.
Tekst: Rob Perrée, december 2006 |
|
Addis Abeba 12006, fotografie, 60x80 cm.
|
