HEDENDAAGS PANAFRIKANISME

Antonio Guzman - Panamees van geboorte, wonend in Nederland – maakte een documentaire over zijn zoektocht naar zijn eigen DNA: ‘The day we surrender to the air’.
Dat was de aanleiding voor ‘The State of L3’, een project dat drie continenten verbindt, dat op zoek gaat naar de Afrikaanse identiteit van kunstenaars en jongeren op die continenten. Een project dat in feite zoekt naar de verwantschap tussen al die deelnemers. Waarin herkennen ze elkaar? Waarin voelen en vullen ze elkaar aan? Heeft hun (beeld)taal overeenkomsten? Hoeveel en welke raakpunten heeft hun geschiedenis? Hoe vertalen ze hun Afrikaanse afkomst naar de dagelijkse praktijk? Is er sprake van een soort eigen staat voortkomend uit de verschillende continenten?
‘The State of L3’ is Panafrikanisme doorgetrokken naar deze tijd. Marcus Garvey revisited. “(…) let us hold together under all climes and in every country (…).” ‘The Black Atlantic’ van de zwarte cultuurcriticus Paul Gilroy in een visuele vorm gegoten.

Het is moeilijk om aan te geven wat het project precies aan kunstuitingen oplevert. De presentatievormen verschillen per land, per locatie. In de landen waar het project voet aan wal zet, wordt contact gezocht met bestaande collectieven van kunstenaars en met jongeren die een bijdrage willen leveren. Die samenwerking wordt altijd geregistreerd op film. Daarin krijgen de deelnemers een stem, krijgt de locatie een gezicht en de samenwerking een visuele vertaling. Een boot, geabstraheerd of realistisch, fungeert altijd als algemeen symbool. Boten hebben immers de continenten verbonden en de slavenhandel mogelijk gemaakt. Maar een boot kan ook gezien worden als een symbool van uitwisseling, een symbool voor de behoefte tot elkaar te komen. Uiteindelijk heeft ‘The State of L3’ volgens Guzman immers een positief doel: “een breed publiek prikkelen om persoonlijke communicatiegrenzen, meningsverschillen, taal- en intergenerationele barrières te nuanceren en/of te doorbreken.”

Het project ging in mei 2010 van start in Senegal. In het kader van Dak’Art. Het eilandje Gorée voor de kunst van deze voormalige Franse kolonie was één van de belangrijkste centra voor de trans-Atlantische slavenhandel. Daar begon de Afrikaanse Diaspora.

In de presentatie in Galerie 23 is de boot het centrale object. Een houten boot met een geteerde huid hangt midden in de ruimte. Zichtbaar van alle kanten. Zelfs van buiten. Daarboven hangen ballonnen. Eveneens zwart geteerd. De Vliegende Afrikaan als een speelse variant op De Vliegende Hollander? Ballonnen als symbolen van de vrijheid, de bevrijding?
Via een nagebouwd scheepsraam en een nagebouwde scheepsschoorsteen zijn videowerken te zien. Dat zijn losse, haast jazzy composities van beelden. Beeldflarden die door muziek met elkaar worden verbonden. Ze willen niet mooi of af zijn, ze willen vooral het karakter en de voortgang van het project registreren. Het zijn de aarzelende bewijzen van een gemeenschappelijke taal.
Aan de wanden hangen fotowerken. Iconische beelden. Beelden die de historie of de thematiek symboliseren. Exemplarisch daarvoor is de foto van Zé Pelintra, de zwarte man in wit pak, geklemd tussen twee blote onderbenen. Een eigentijdse, dandyachtige Nkuyu geest, die van de bossen in Afrika in het stadsleven van Brazilië is terechtgekomen. Hij verbindt het verleden met het heden, de traditie met de moderne tijd.

‘The State of L3’ is een “ongoing project”. Niet alleen omdat het bij iedere presentatie een andere gedaante aanneemt - afhankelijk van de omgeving en de participanten - maar vooral omdat het een startpunt wil zijn. Via o.a. de site moet de communicatie doorgaan. Op en tussen de verschillende continenten. De site is een database die telkens gevoed wordt. Deelnemers en publiek kunnen erop reageren. Ze fungeert als een “online community”, als een virtuele staat.

Tentoonstellingen als deze in Galerie 23 zijn ‘slechts’ fases in een groot, ambitieus en idealistisch proces.
Fascinerende fases. Dat zeker.

Tekst: Rob Perrée
Amsterdam, juni 2010.

Artists participating in The State of L3 Collective

Brazil
Felipe Peres Calheiros – Creative Coordinator, Janayna Cavalcante, Edymarilhiany Tozer, Karine Mirelle, Thúlio Nascimento.

Senegal
Abdulaye Armin Kane – Creative Coordinator, Jean Henry Lopez, Abdel Kader Diakhate, Mansour Kane, Papis Kanoute Ndiaye, Ibrahima Ba.

The Netherlands
Antonio Jose Guzman Jaramillo – International Creative Director (Panama/NL), Folly Teko (Togo/NL), Jessica de Abreu (Suriname/NL), Kafui Awoonor (Ghana/NL), Neil Fortune (Suriname/NL), Quinsy Gario (Curaçao/NL), Giordana Jansen Perret-Gentil (Curaçao/NL), Raul Balai (Suriname/NL), Papa Adama (Burkina Faso/NL).

Collaborating artists
Ton van Beers – Sculptures and visual presentation (NL), Ischa Stuart – Textile production (NL), Jona de Bokx – Industrial Design (NL), Vanya Pieters – Web Assistant (NL).

Meer informatie over het gehele project dat in verschillende uitvoeringen in de loop van het jaar wordt gepresenteerd:

Het project is mede mogelijk gemaakt met bijdragen van: