De zomer, de stad en de kunst

Welk museum of expositiecentrum zal ons een overzicht laten zien van het oeuvre van Reinder van de Woude? Wie een beetje bladert in het oeuvre-pocketboek van Van der Woude, getiteld Goed geschilderd, zal zich de vraag al gauw gaan stellen. Want tjonge, wat een veelheid aan invalshoeken, wat een afwisseling. Abstractie in allerlei vorm, landschappen, sociale taferelen, stadsgezichten, tekstbeelden, fotobeelden, vrouwen als wulpse arabesken en volrijp in het vlees: zalen achter elkaar moeten ermee te vullen zijn. En dat zonder dat iemand het geheel al voor de laatste zaal voor gezien zal houden. Toch zal het de ontvankelijke beschouwer niet veel moeite kosten om in elk afzonderlijk werk een Reinder van der Woude te herkennen. Langs de hele linie, die qua thematiek zo rafelig is, treffen een frisheid, een coloriet, een licht en een zuiverheid van schilderkunstige taal, die de uiteinden herkenbaar verbindt. En die, alles bijeen een toon van lichtvoetigheid aanslaan die bij nader bekijken juist niet oppervlakkig blijkt.

Wat deze tentoonstelling van die veelheid van invalshoeken te zien kan geven is niet meer dan een glimp. Twee series van werken, beide van recente tijd en onderling verbonden en verwant. Elk van de twee is abstract te noemen, maar tevens van een inspiratie die niet tot het atelier bleef beperkt. Stadsnatuur/Urban Nature is het motto van de ene reeks, Blozende bladeren/Summer design dat van de andere, met nog een zijvertakking die de naam Summertime draagt. Enkele figuratieve werken openen daarbij een bescheiden zicht op een ander aspect van de kunst van Van der Woude. De werken van de twee series laten ons abstracte vormpjes zien die tegen een geometrisch geordende achtergrond hun eigen en ordeloos leven leiden. In de werken van Stadsnatuur/Urban Nature is in de meeste – niet alle – gevallen de achtergrond een blokpatroon en wordt in de ruimte die vóór dat patroon nog beschikbaar blijkt, het leven gebracht door de onregelmaat van omrande cirkelvlakjes, deels geclusterd als de druiven van een druiventros en deels voor eigen rekening op een verovering van de smalle ruimte uit. Ordening en ordeloosheid, cultuur en natuur, een stramien en een leven dat zich niet laat temmen: zo vinden de verschillende uitersten elkaar in het beeld. En allicht is een dergelijk samengaan ook wat het beeld van een stad zo prikkelend kan maken. Ook de serie Blozende bladeren/Summer design toont ons een geometrische achtergrond en een ordeloos leven ervoor en er tussendoor. Maar daar houdt de overeenkomst op. Indien ook dit leven als het leven in de stad kan worden aangevoeld dan toch het liefst dat in een park, op een vrije zaterdagmiddag. De geometrie is die van een ruitpatroon, dat van zichzelf al dynamischer van uitdrukking is dan een blokpatroon en dat bovendien scheef in het beeld is gezet. Zo reikt het des te duidelijker tot voorbij de rand, als de wereld voorbij een venster die groter is dan wat het kozijn ons aan zicht wil gunnen. Het leven dat voor en tussen dat ruitpatroon krioelt, bestaat uit onregelmatig abstracte vormen en vormpjes die in allerlei verschijning dwarrelen tussen en langs elkaar; men zou ze voor plantaardig houden als er een plant bestond die er ook werkelijk op leek.
Die doorgaande ruimte en dat gedwarrel geven op zichzelf al een sensatie van een wat winderige omgeving in een zomers landschap. Wat de sensatie versterkt is een coloriet.
In de meeste gevallen wenkt ons hier een weelde van zomerse tinten en zelfs waar het donkere accent genoeg domineert om te kunnen herinneren aan de wisselvalligheid van het Hollandse zomerklimaat behoudt het donker nog zijn kleur en kiert er tussen de donkerte zelfs ook licht. Werd het coloriet van de exemplaren van Urban Nature neutraal van uitdrukking gehouden, ook waar de kleur haar kansen krijgt, bij dat van de meeste exemplaren van Summer design gaan we ons prettig voelen op de manier die ons ook tijdens een fietstocht door een zomers landschap of een wandeling langs het strand toevalt.
De gevoelens die ook het andere werk van Reinder van der Woude bij mij activeert lijken op die welke ik voel bij het werk van sommige impressionisten of bij een Matisse. Natuurlijk is het verder allemaal anders en is er zowel minder als meer. Maar dat gevoel telt mee. En als ik me bij het kijken van kunst prettig ga voelen, zoals bijvoorbeeld bij de kunst van Reinder van der Woude, dan denk ik tegelijk: ook daar gaat het toch maar om.

Tekst: Hans Sizoo