Boudewijn Wolthuis: zonder titel, 2005, gemengde techniek op papier, 42 x 63 cm.
|
EEN TUMULTUEUZE BINNENWERELD
Als een kunstenaar ervoor kiest om op het Groningse platteland te gaan wonen en werken, dan kan dat verschillende dingen betekenen. Het kan zijn dat hij gefascineerd is door het landschap, de kracht van de natuur of de unieke eigenschappen van het eenvoudige plattelandsleven. Hiervan vind ik weinig tot niets terug in het werk van Boudewijn Wolthuis (1949). Het platteland is hooguit decor van een spel waarin het de acteurs zijn die onmiskenbaar de hoofdrol spelen. Kiezen voor een klein Gronings dorpje kan ook te maken hebben met kiezen voor rust, met het kiezen voor een stille buitenwereld omdat een onrustige binnenwereld alle aandacht vraagt. Het zou me niet verbazen als dat motief bij Wolthuis de overhand heeft. Zijn werk loopt haast over van energie.
Als beelden over elkaar heen kunnen tuimelen, dan is dat bij zijn tekeningen het geval. Kijken naar zijn tekeningen betekent kijken naar een veelheid van vormen en kleuren. Dieren hebben de voorkeur, fabeldieren, verzonnen dieren die weliswaar verwijzen naar wezens die ik ken, maar die te bijzonder zijn om er écht op te lijken. Af en toe duiken er menselijke wezens op, vrouwen vooral. Voor hen geldt hetzelfde. Ze zijn te afwijkend om gewoon te zijn. Kennelijk wil de kunstenaar dat ik een fantasiewereld betreed, een wereld die veraf lijkt te staan van het leven van alledag, die in ieder geval veel kleuriger is.
Toch zou ik Wolthuis te kort doen als ik me tot deze beschrijving zou beperken. Dan zouden zijn tekeningen slechts decoratief zijn, slechts illustraties bij een fantasieverhaal. Dat is niet zo. Daarvoor zijn er teveel elementen die te vaak terugkeren, zodat je niet anders kan concluderen dan dat ze vragen om extra aandacht. Opvallend bijvoorbeeld is hoe vaak zijn beelden vervuld zijn van ogen. Ze kijken je vanuit allerlei hoeken en allerlei situaties aan. Starend, doordringend. Dat is geen nieuwsgierigheid meer, dat neemt de vorm aan van dreiging. Bovendien lijken ze je te dwingen zelf met meer ogen te kijken. Dan zie je dat die vrolijke dieren soms gevaarlijke trekjes krijgen. Dan zie je dat er bijzondere relaties zijn tussen de afgebeelde wezens, zijn het dieren of mensen. Dan wordt die ogenschijnlijk onschuldige fantasiewereld vervuld van erotiek, maar ook van wanhoop, van onmacht en onvervuld verlangen. Dan wint de inhoud het van de vorm. Dan is die binnenwereld meer dan druk, dan wordt ze tumultueus, niet meer volledig onder controle, niet meer een onschuldige samenbundeling van kleuren en vormen.
Het merkwaardige is, dat ik me bij dit soort uitspraken gesteund weet door de achterkant van veel tekeningen. Daar staat nog een tekening, alleen lijkt die in vergelijking tot de voorkant niet af. Daarin zit nog aarzeling, twijfel en onzekerheid. Daar wil de vermeende vrolijkheid en kleurigheid nog niet komen. Daar heeft de kunstenaar zijn keuze nog niet gemaakt en laat hij nog alle ruimte aan de kijker. Ik moet eerlijk zeggen dat ik die onaffe tekeningen soms beter vind. Juist omdat ze mijn fantasie prikkelen, juist omdat ze mijn nieuwsgierigheid opwekken. Er is nog ruimte voor mijn binnenwereld.
Het is niet gemakkelijk het werk van Boudewijn Wolthuis te plaatsen. Het doet me nog het meeste denken aan het vroege werk van CoBrA, ook al is het grote gebaar minder aanwezig. Anderzijds misstaat het niet in de traditie van kunstenaars als Marc Chagall. Het past zeker niet in een Hollandse, calvinistische traditie. Daarvoor gaat het zich teveel te buiten. Dat ik moeite heb om het onder te brengen, wijst erop dat het een hoge mate van eigenheid heeft. Een kwaliteit die niet vanzelfsprekend is.
Rob Perrée, Amsterdam, mei 2007 |
|
Boudewijn Wolthuis: zonder titel, 2005, gemengde techniek op papier, 42 x 63 cm.
Boudewijn Wolthuis: zonder titel, 2003, gemengde techniek op papier, 42 x 61 cm.
Boudewijn Wolthuis: zonder titel, 2005, gemengde techniek op papier, 41 x 60 cm.
|
